BMT Baş Assambleyasının Nyu-Yorkda keçiriləcək sessiyası çərçivəsində Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri Ceyhun Bayramov və Ararat Mirzoyanın gözlənilən görüşü Cənubi Qafqazın siyasi arxitekturası üçün növbəti sınaq mərhələsidir.

İki ölkə arasında sülh sazişinin mətni üzrə danışıqların həlledici fazaya daxil olduğu bir vaxtda okeanın o tayında baş tutacaq bu temas, sadəcə növbəti diplomatik protokol görüşü deyil, həm də tərəflərin "qırmızı xətlər"inin yenidən toqquşacağı diplomatik mərkəz olacaq.

Görüşün gündəliyində duran əsas məsələlər bəllidir. İlk növbədə, Bakının qətiyyətlə tələb etdiyi Ermənistan Konstitusiyasının dəyişdirilməsi və Müstəqillik Bəyannaməsindəki Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının ləğvi mövzusu çox güman ki, yenə də masada olacaq. Çünki hüquqi baza dəyişmədən imzalanacaq hər hansı sənədin gələcəkdə kağız parçasına çevrilmə riski var. Diqqət mərkəzində duran digər vacib bənd isə regionda kommunikasiyaların açılması və Zəngəzur dəhlizinin maneəsiz işləməsi ilə bağlı texniki və təhlükəsizlik detallarıdır.

Nyu-York görüşündə həmçinin delimitasiya və demarkasiya komissiyalarının işinin sürətləndirilməsi, sərhəddə gərginliyi azaldacaq mexanizmlərin yaradılmasının da müzakirə ediləcəyi istisna olunmur.

Lakin diplomatik cəbhədə irəliləyiş əldə edildikcə, İrəvanın daxili siyasi səhnəsində hərarət pik həddə çatır. Ermənistanda kök salmış revanşist qüvvələr, köhnə xunta qalıqları və bəzi kilsə xadimləri sülh prosesini hər vəchlə iflic etməyə çalışırlar. Nikol Paşinyan hakimiyyəti üçün Nyu-York görüşündən sonra atılacaq addımlar hay-küyçü müxalifətin təzyiqi fonunda həyati əhəmiyyət kəsb edir.

Bayramovla Mirzoyanın görüşündən sonra İrəvanda daxili gərginlik daha da kəskinləşə bilər. Əgər tərəflər Nyu-Yorkda sülh sazişinin əsas prinsipləri üzrə real razılığa yaxınlaşsalar, Paşinyan hökuməti ölkə daxilində sülh prosesinə mane olan radikal və revanşist qruplara qarşı qətiyyətli həbs dalğasına başlamaq məcburiyyətində qalacaq.

Revanşistlərin kütləvi aksiyalarla hakimiyyətə təzyiq göstərmək və danışıqları pozmaq cəhdlərinin qarşısını almaq üçün rəsmi İrəvanın hüquq-mühafizə orqanlarını hərəkətə keçirəcəyi və radikal müxalifət liderlərinə, radikal hərbçilərə və təxribatçı şəbəkələrə qarşı sərt təmizləmə əməliyyatlarına start verəcəyi ehtimalı olduqca yüksəkdir. Paşinyan yaxşı anlayır ki, xarici siyasətdə sülh imzalamaq üçün daxildəki "siyasi mina"ları vaxtında zərərsizləşdirmək lazımdır.

Nyu-York görüşü regional sülhün taleyini həll etməklə yanaşı, İrəvandakı daxili siyasi xaosun da yeni və daha sərt fazaya keçəcəyinin anonsunu verir.

Gundemxeber.org